Presenteren is spannend en je wordt er onzeker van. Gelukkig maar.

Presenteren is spannend en je wordt er onzeker van. Gelukkig maar.

Het is het voorjaar van 2018. Na zes weken rondgereisd te hebben in Nieuw-Zeeland begin ik weer deel te nemen aan de werkzaamheden van de Balm academie. Sinds een aantal maanden lopen we rond bij een organisatie waarbinnen er mooie stappen worden gezet rondom “leidend worden in gedrag”. Er worden onderling afspraken gemaakt, men leert over hun gedrag en gedragsverandering en er druppelen resultaten binnen. Vandaag moet fungeren als een kick-start waarbij er extra afdelingen worden betrokken. Mijn vader – tevens mijn werkgever – opent de bijeenkomst, waarna twee hoog aangeschreven personen van de organisatie het overnemen. Ik heb zelf een kort verhaaltje over gedrag, waarom het zo lastig is om het te veranderen en wat we daar aan kunnen doen. De maanden voor mijn reis ging dit verhaal altijd vlekkeloos, maar vandaag was het anders.

De weken tussen mijn thuiskomst en deze dag kwam ik enkele zeer interessante, nieuwe stukken informatie tegen. Dat is altijd fijn: ik leer weer meer over gedrag, het brein en hoe gedragsverandering tot stand komt. Het kan ook verwarrend werken: hoe match ik die kennis met de kennis die ik al had? Hoe ga ik om met tegenstrijdige beweringen? Wat bestempel ik als de waarheid (als die er al is) en hoe verpak ik dat op een begrijpelijke manier voor anderen? Een hoop gedachten; gedachten die mij niet helpen wanneer ik een groep moet toespreken. Ik was dan ook enorm blij toen ik merkte dat deze gedachten in overvloed aanwezig waren – oh nee, wacht, daar was ik niet blij mee. Het lukte me simpelweg niet om hetzelfde verhaal te vertellen als een paar maanden eerder nu ik deze nieuwe kennis had. Ik heb het uur voor de presentatie nog wel geprobeerd het samen te voegen en ik denk dat dat het nóg lastiger maakte. Een mooi recept voor een ramp en dat werd het dan ook.

Een stukje zelfoverschatting

In mijn zelfoverschatting had ik besloten om mijn verhaal niet te ondersteunen door middel van tekeningen. Iets wat ik eerdere keren wel deed (zie afbeelding).

Het voordeel wanneer ik het op eigen houtje doe, is dat ik veel meer contact kan maken met de mensen in de zaal en ik minder bezig ben met het maken van mooie tekeningen (vooral mijn mammoet vind ik altijd erg goed gelukt). Het nadeel: terwijl je aan het tekenen bent, heb je voldoende tijd om na te denken én krijg je meteen te zien wat je net hebt gezegd. Die voordelen vielen opeens weg. Toen ik voor de groep stapte, kwam er dusdanig veel spanning en nervositeit omhoog dat ik niet meer in staat was mijn verhaal te doen. Op een moment als dit had ik mijn tekeningen goed kunnen gebruiken, maar daar was het al te laat voor. Enorm balen… het liep volledig in de soep. Toch leerde ik die dag ook iets heel bijzonders. Iets wat mij nu nog steeds bij is gebleven.

Onzekerheid zegt niets, maar dan ook niets over mij als persoon

Hetgeen ik voelde voor die groep zou ik omschrijven als onzekerheid, spanning en angst. Hier kan ik uiteenlopende conclusies uit trekken, zoals: “Ik ben niet goed genoeg”, “Ik ben niet geschikt om te presenteren” en “Niemand vind het interessant wat ik vertel”. Na wat ik de weken ervoor had gelezen, kon ik echter maar één conclusie met zekerheid trekken: hetgeen ik voelde betekent dat ik een normaal, goed functionerend mens ben. Wat daardoor ontstond, was een hele andere relatie met mijn gevoelens. Enerzijds voelde ik me enorm belabberd; weinig energie, gespannen en in elkaar gedoken. Anderzijds kon ik op hetzelfde moment denken: “Dit zegt niets, maar dan ook niets over mij als mens, alleen dat mijn brein naar behoren werkt.”

Toch leerde ik die dag ook iets heel bijzonders. Iets wat mij nu nog steeds bij is gebleven.

Een brein dat onnodige risico’s vermijdt, is een brein dat zijn genen doorgeeft. Stel je nu voor dat je in een kleine stam leeft, met zo’n vijftig mensen. Vergelijkbaar met hoe ze tegenwoordig nog steeds leven in sommige gebieden in bijvoorbeeld Afrika of Zuid-Amerika. Je roept de gehele stam bij elkaar omdat je graag iets wilt zeggen. Nadat je je verhaal hebt gedaan, is het duidelijk dat het niet in de smaak is gevallen. Oftewel: je stamgenoten zien het niet meer zo met je zitten. Wat is nu je plan? Je had 49 kameraden en daar zijn er plotseling nog maar een paar van over (je ouders en je tweelingbroer). Je hebt je stamgenoten keihard nodig om te overleven in een ruige, onvoorspelbare wereld. Wat zou een betere strategie zijn dan voor de groep te spreken? Juist, helemaal niet spreken. En wanneer spreek je niet voor een groep? Als de spanning en de nervositeit te hoog zijn om er goed mee om te gaan. Zie het als raadgevers die je helpen om de juiste keuze te maken.

Anno 2019 hebben we dezelfde raadgevers, zij het dat ze minder belangrijk zijn. Het grootste risico dat ik die dag had gelopen, was dat alle aanwezigen – ook zo’n 50 man – me al joelend en schreeuwend weg had gejaagd. Had dat vervelend geweest? Zeker. Heb ik ze nodig om te overleven of überhaupt maar gelukkig te zijn? In zekere mate, maar er zijn nog 7 miljard anderen, dus eigenlijk niet, nee. Plotseling is een raadgever die zo lang zo behulpzaam was veel minder spot on. Sterker nog, het leidt ertoe dat ons zelfvertrouwen omlaag gaat, we sommige stappen in het leven niet meer durven te nemen en we zo onszelf successen ontnemen.

Onzekerheid en spanning, niet meer dan overbezorgde raadgevers?

De volgende keer dat je gevoelens als deze ervaart, vraag je dan af: “Zijn dit goede raadgevers voor wat er staat te gebeuren? Loop ik een echt risico of is het slechts een op hol geslagen instinct? En als ik merk dat er geen echt gevaar is, wil ik mij er dan door laten leiden?”

Meer leren over jouw mammoet en berijder?

Cursusaanbod

Aanmelden voor de blog

Wil jij op de hoogte blijven van mijn avonturen, worstelingen en overwinningen? Meld je aan!

Eerdere blogs

Baldadigheid inzetten om los te komen van ingesleten patronen In een artikel deze week [...]

april 4th, 2019|

Van een groot naar een klein(er) vraagstuk Wanneer we nadenken over het verbeteren van [...]

maart 11th, 2019|

Uitstellen; waarom doen we het en wat kunnen we eraan doen? We kennen het [...]

februari 13th, 2019|

Een kleine investering met een grote impact Elk moment dat we iets willen veranderen, [...]

februari 8th, 2019|

Gedachten; de waarheid of slechts willekeur? Ik ben een slechte slaper. Ik wilde even [...]

januari 25th, 2019|
2019-02-09T15:04:30+01:00

Geef een reactie