Baldadigheid inzetten om los te komen van ingesleten patronen

In een artikel deze week las ik over ons oude ‘zelf’ en de voordelen die het heeft om hier van los te komen. Nou weet ik niet zeker of er zoiets is als een oude ‘zelf’ en een nieuwe ‘zelf’. Dat klinkt namelijk een beetje alsof er twee versies van ons zijn. Als een oude jas en een nieuwe jas, waarbij de ene compleet wordt vervangen door de andere. Ik denk dat elke ervaring die je hebt impact heeft op wie je bent en wat je doet. Terwijl ik dit typ ben ik alweer – in kleine mate – een ander mens dan hiervoor. Dus wat betekent dat dan, een oude ‘zelf’?

Een ‘zelf’ in termen van gedrag

Als gedragspsycholoog betrek ik dit natuurlijk gelijk op gedrag. Ik geloof dat er een prachtige discussie kan ontstaan op spiritueel vlak wat betreft de ‘zelf’ die hier op aarde is en wellicht een ‘zelf’ die ergens anders is of een ziel die voortleeft door al onze levenscycli. Laat ik mij echter beperken tot het gebied waar ik het meest verstand van heb. Als we binnen de wereld van gedrag nadenken over een oude versie van onszelf en een nieuwe, dan denk ik aan een set van patronen of gewoontes die we momenteel hebben en die we gaan vervangen door een nieuwe set. Laten we ons oude ‘zelf’ dus definiëren als het geheel van al het gedrag dat we vertonen en hoe we tegen de wereld aankijken. Het is de manier waarop we het nu doen en hoe we het gewend zijn. “Zo doe ik dat nou eenmaal”, of “Zo ben ik” zijn denk ik mooie zinnen die hierbij passen.

We zijn er bijvoorbeeld aan gewend geraakt om ’s ochtends met brood te ontbijten, we vinden het normaal om vijf koppen koffie per dag te drinken of we weten niet beter dan dat we in onze communicatie direct en uitgesproken zijn. Zo doen we het al heel lang en tot op heden hebben we nog geen reden gezien om dit veranderen. Het is het spoor dat we altijd bewandelen en dat is ondertussen een diepe groeve geworden, net als bij een paard dat altijd hetzelfde rondje loopt.

Het creëren van een nieuwe groeve

Als we naar een nieuwe ‘zelf’ willen dan gaan we die groeve vervangen. We gaan net zo lang een ander pad bewandelen totdat dat een diepe groeve is geworden. Nu de vraag: waarom hiervan loskomen? Wat is er mis met hoe we zijn? Laat ik vooropstellen dat er helemaal niets mis is met hoe jij bent of wat je doet. Ik geloof dat iedereen goede redenen heeft voor het gedrag dat hij of zij nu vertoont. De neiging tot pesten komt niet zomaar ergens vandaan en hetzelfde geldt voor woede-uitbarstingen, faalangst en ga zo maar door. De vraag is, willen we het zo houden? Ons oude ‘ik’ doet het op manier A en bevalt manier A ons wel? Willen we wel in deze groeve blijven voortbewegen? Nou is veranderen nooit prettig. Zo’n groeve bevalt ons vaak wel. Het is onze comfort zone en zolang we in die groeve blijven, hoeven we in ieder geval geen energie te besteden aan het loskomen van ons oude ‘zelf’ of veranderen of weet ik het. Lekker comfi blijven waar we zijn.

We kunnen echter een nieuwe groeve maken die beter past bij ons en  waardoor we gelukkiger zijn, lekkerder in ons vel zitten, meer plezier uit het leven halen, gezonder zijn en noem het maar op. Dus door jouw oude ‘zelf’ los te laten en te streven naar een nieuwe ‘zelf’ haal je meer uit het leven. Niet slecht, toch?

Loskomen van ons oude ‘zelf’ door baldadigheid

Ik denk dat dat loskomen van ons oude ‘zelf’ ook helemaal geen vervelende ervaring hoef te zijn, mits je het goed aanpakt. Ik heb daarvoor een hele toffe oefening vanuit het boek Time to ACT (Jansen en Batink, 2014). Om iets meer los te komen van onze groeven, hoeven we het roer niet meteen 180 graden om te gooien. Nee, laten we eens starten met het überhaupt afwijken van een groeve. We gaan dus eens niet doen wat we normaal doen, maar we nemen een iets ander pad. Dat kan op allerlei momenten in de dag. Het gaat erom dat je gewend bent om het op manier A te doen en je nu voor manier B kiest.

Je kan bijvoorbeeld:

  • Eens iets anders op je brood doen
  • Een andere route naar je werk fietsen
  • Aan een ander bureau gaan zitten
  • Een genre boek lezen dat je nog nooit eerder hebt gedaan

En ga zo maar door. Wat nóg leuker is, is om gewoon helemaal de stoute schoenen aan te doen en baldadig te worden. Laat ik een paar voorbeelden geven (uit het boek):

  • In de regen lopen met een dichtgeklapte paraplu
  • Met een omweg naar je huis fietsen
  • Een keer twee verschillende sokken dragen
  • Een bak yoghurt eten onder de douche

Zoals je waarschijnlijk merkt, denk je in eerste instantie “Waarom zou ik dit doen?” of “Dit is echt raar, gast, waar heb je het over?”. In héél veel gevallen zien we geen extra mogelijkheden buiten onze groeve omdat we er heilig van overtuigd zijn dat de groeve ‘normaal’ is of dat het zo ‘hoort’. Maar wie bepaalt wat normaal is of hoe het hoort? Heb je je weleens afgevraagd waar jouw patronen of gewoontes vandaan komen? Heb je daar zelf voor gekozen? In veel gevallen niet, denk daar maar eens over na. Je hebt het wellicht geleerd van je ouders, opgepikt van een vriend(in) of overgehouden uit een eerdere relatie. Ondertussen weet je niet beter en blijf je hetzelfde gedrag vertonen. Maar wat nou als er opties zijn waar je veel gelukkiger van wordt of waardoor jouw leven veel waardevoller wordt?

Door deze oefening te doen stap je eens af van de normale route die je altijd neemt en ga je zien dat er helemaal niets ergs gebeurt als je de mogelijkheden bekijkt. Door het inzetten van wat baldadigheid kun je al een hoop bereiken.

Wat kan jij bedenken om eens te proberen? Wees creatief!

Meer leren over jouw mammoet en berijder?

Cursusaanbod

Aanmelden voor de blog

Wil jij op de hoogte blijven van mijn avonturen, worstelingen en overwinningen? Meld je aan!

Terug naar blogpagina